واسونک

واسونک ها (vassunak) ترانه هایی هستند خاص شهر شیراز که انها را در مجالس عروسی و سرور و شادمانی می خوانند.این ترانه ها اکثرا تک بیت هستند و با ریتم شش-هشت باز در مایه شوشتری خوانده می شوند.خواندن این ترانه ها بیشتر به عهده زنهاست که همراه با خواندن واسونک کل می زنند.زن خواننده را معمولا زنی که دایره می زند همراهی می کند.
در این ترانه ها همچون ترانه های محلی از عشق ها،ارزوها و خواسته های دیگر انسانی صحبت می شود.سرایندگان گمانم ای نوع ترانه ها زیاد در بند ردیف و قافیه نیستند و همین اندازه که در ترانه ای خواست خود را بیان کرده باشند راضی هستند.

در بعضی از نقاط فارس به واسونک سرود یا سوری هم می گویند.معمولا قبل از عروسی مراسم دیگری هم هست که در ان از همین واسونک ها می خوانند که همه جالب و شنیدنی است.



جينگ جينگ ساز میادو از بالاي شيراز میاد
شازده دوماد غم مخور که نامزدت با ناز میاد

یار مبارک بادا ، ایشالا مبارک بادا

آی حمومی ، آی حمومی
آب حموم تازه کن
شازده داماد میره حموم ، شربتش آماده کن

یار مبارک بادا ، ایشالا مبارک بادا


کی به حجله ، کی به حجله
شازده داماد با زنش
کی بگرده دور حجله : خواهرهای کوچیکترش

اومدیم حجله ببندیم ، نیومدیم صیدش کنیم
آتیش بنداز تو سماور تا چایی میل بکنیم

یار مبارک بادا ، ایشالا مبارک بادا



عیشانه پاگشا :

خانم عروس زر زده

آی

تکیه برمخمل زده

دوشِ راسِّ شازده دوماد

ماه چارده سرزده

Xānom arus zar zade

āy

Tedye bar maxmsl zade

Duš-e rass-e šāzde dumād

Māh-e cārde sar zade

عیشانه بله بُرون :

شازده دوماد زن طلب کِرد

بابو جونیش گُفّ به چشم

غیرت مردی ش بنازُم

صد کرور داد و نشسّ

šāzde dumād zan taltb kerd

Babo juni-š gof be čašm

Qeyrat-e mardi-š benāzom

Sad kurur dād-o nešass
عیشانه عمومی :

هم عروس جان ، هم عروس جان

بونُممون یکّی شده

اشکِ چشمِ هم عروسُم

رُونِه*ی کرمون شده

Ham arus jān ham arus jān

Bun-omun yekki šode

Ašk-e češm-e ham arus-om

Rowne-ye kermun šode


عیشانه جهیزه کشان :

قالیوی ریشه ریشه

هر گره ش مُرواریه

ننه*ی عروس حرمتش کن

فرداشب جاش خالی

Qāli-oy riše riše

Har gera-š morvāri-ye

Nane-y arus hormat-eš kon

Fardā šab jāš xāli-ye

پس از بله بُرون :

آسمونِ اختری

یه*ی دختری پیدا شده

خوش به حالِ شازده دوماد

همسرش پیدا شده

āsemun-e axtari

Yey doxtar-I peydā šode

Xoš be hal-e šāzde dumād

Hamsar-eš peyda šode

عیشانه طنز :

یه*ی عروسی توی ****

صد و پنجاه سالشه!

خوش به حالِ شازده دوماد

عهد نادر یادشه!

Yey arus-I tu-ye hejle

Sad-o panjāh sāl-eše

Xoš be hāl-e šāzde dumād

Ahd-e nāder yād-eše

عیشانه ساقدش ها :

کوچه پیچه بله

عروس کوچیکه بله

دس به زلفاش نزنین

مُرواری پیچه بله

Kuči pič-e bale

Arus kučik-e bale

Dass be zolf-āš nazanin

Morvari pič-e bale

عیشانه در خانه عروس :

سروِ نازهِ نوعروس

شمشادِ باغه نوعروس

گل به گل آیینه داره

چلچراغه نوعروس

Sarv-e nāz-e now arus

šemsad-e baq-e now arus

Gol be gol āyine dāre

čelčerāq-e now arud

عیشانه در خانه داماد :

آفتابه*ی لوله طلا

زنجیرِ نقره گردنش

خوش به حالِ ننه*ی دوماد

با عروس اُوردَنِش

āftābe-y lule telā

Zanjir-e noqre garden-eš

Xoš be hāl-e nane-y dumād

Bā arus ovordan-eš

عیشانه عمومی :

خانم عروس روی تخت ه

گل بریزین بر سرش

شازده دوماد پای تخت ه

عطر بپاشین بر سرش

Xānom arus ru-ye taxt-e

Gol berizin bar sar-eš

šāzde dumad pā-ye taxt-e

Atr bepāšin bar sar-eš

عیشانه رخت برون :

خانم عروس روی تخت ه

دور تختش گل زنین

همه تون گویین مبارک

قیچی بر رختش زنین

Xānom arus ru-ye taxte

Dowr-e taxt-eš gol zanin

Hamatun guyin mobārak

Qeyči bar raxt-eš zanin

عیشانه **** :

ای دوشک مالِ کیه

که سرِ شب برق می زنه

شازده دوماد روش نِشسّه

با عروس حرف می زنه

Yi došak māl-e ki-ye

Ke sar-e šab barq mezane

šāzde dumād ruš nešesse

Bā arus harf mizane

گفتِ اندرونی :

امشبِ چارده شبه که

بونِ ما پیش بون شده

اشک چشم خانم عروس

دَسِّه*ی ریحون شده

Emšab-e čārdah šab-e ke

Bun-e ma pisbun šode

Ašk-e češm-e xānom arus

Dasse-ye reyhun šode

عیشانه طنز :

اسبِ سُوزِ لَق لَقی

آی

زیر پُوی کَل مَم تقی

اومدیم عروس ببریم

کُمِ گُشنه پُوی پَتی

Asb-e sowz-e laq laqi

āy

Zor-e po-y kal mam taqi

Umadim arus bebarim

Kom-e gošne po-y pat

واسونک طنز :

باغِ بی برگی نداره

ترسی از بی حاصلی

ما که مُردیم از خجالت

مُردیم از ناقابلی

Bāq-e bi bargi nadāre

Tars-I az bi hāsel-I

Mā ke mordim az xejālat

Mordim az nāqābeli

عیشانه مطربی :

یه*ی حمومی سیت بسازُم

چل ستون چل پنجره

شازده دوماد بوش نشینه

با یراق و سلسله

Yey hamum-I sit besāzom

čel setun čel penjere

šāzde dumād tuš nešine

Bā yarāq-ko selsele



دو قطعه از واسونک های زیبا که یکی توسط استاد فقید نوری و دیگری توسط خانم شقایق کمالی اجرا شده اند پیشکشتان می شود.

کمی صبر کنید...


در صورت کار نکردن لینک های بالا از لینک های زیر استفاده کنید.

یک   دو